Rodzina planetoidy Hilda to rodzina złożona z planetoid o półosi wielkiej o długości pomiędzy 3,7, a 4,2 j.a., ekscentryczności orbity większej niż 0,07 oraz o inklinacji poniżej 20°. Nie jest to rodzina planetoid w klasycznym znaczeniu, obiekty te nie pochodzą z rozpadu jednego ciała macierzystego, ale jest to dynamiczna rodzina obiektów które znajdują się w [...]

Centaury to planetoidy, które poruszają się wokół Słońca po orbitach przeważnie pomiędzy Saturnem i Neptunem. Pierwsze centaury zostały odkryte w latach 70. XX wieku. Wcześniej znano jedynie planetoidy z pasa głównego, które obiegają Słońce pomiędzy Marsem a Jowiszem, po orbicie Jowisza (tzw. Trojańczycy) lub przecinające orbity planet wewnętrznych. Właściwości fizyczne centaurów są następujące. Centaury mają [...]

Protogwiazda to początkowy etap ewolucji gwiazdy, czyli zapadający się na skutek grawitacji (i rozgrzewający się) obłok materii międzygwiazdowej. W jej wnętrzu nie zachodzą jeszcze reakcje termojądrowe. Emituje ona promieniowanie cieplne głównie z zakresu podczerwieni na skutek kurczenia się.Protogwiazda o masie około 15 mas Słońca potrzebuje na to tylko 100 000 lat. Protogwiazda o masie równej [...]

Pył kosmiczny – materia wypełniająca przestrzeń kosmiczną złożona z cząstek o wielkości do 0,1 mm średnicy. Pył kosmiczny to utrapienie astronomów. Jako że przesłaniał obiekty, które oni pragnęli obserwować. Kiedy rozwinięto techniki obserwacji w podczerwieni, zorientowano się, że cząstki pyłu kosmicznego stanowią znaczny i decydujący składnik procesów astrofizycznych. Za co odpowiedzialny jest pył kosmiczny? Pył [...]

Słynne supernowe to 1006 – SN 1006 – niezwykle jasna supernowa w Wilku; obserwowana w Egipcie, Iraku, Włoszech, Szwajcarii, Chinach, Japonii oraz prawdopodobnie Francji i Syrii. Osiągnęła prawdopodobnie jasność ok. -7,5m, dzięki czemu mogła być widoczna nawet w dzień. kolejna to 1054 – SN 1054 – supernowa o jasności ok.-4m; jej pozostałością jest słynna Mgławica [...]

Supernowa to termin astronomiczny, który określa kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu. Obiekt ten już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu i kosmicznej eksplozji powodujące powstanie supernowej. Pierwsza ma miejsce wtedy gdy w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić [...]

Obiekty transneptunowe, transneptuny lub transneptunowce to małe ciała niebieskie wielkości Plutona lub mniejsze, obiegające Słońce po orbitach znajdujących się poza trajektorią Neptuna. Wśród obiektów transneptunowych można wyróżnić ciała krążące w pasie Kuipera i spoza pasa Kuipera. Ciała krążące w pasie Kuipera to m.in. plutonki, a więc pozostające w rezonansie orbitalnym 3:2 z Neptunem, co oznacza, [...]

Cubewana to jedne z wielu ciał niebieskich, o których normalny, zwykły człowiek nie ma nawet pojęcia, że istanieją. Cubewano to rodzaj planetoid, a więc obiektów transneptunowych z pasa Kuipera, okrążających Słońce w odległości 40-50 j.a. Co jest cechą charakterystyczną tych ciał niebieskich? Jest to mianowicie, że nie występuje u nich rezonans orbitalny z Neptunem i [...]

Ciało niebieskie to każdy obiekt fizyczny oraz układ powiązanych ze sobą obiektów lub ich struktur. Ciała niebieskie występują w przestrzeni kosmicznej poza granicą atmosfery ziemskiej. Są przedmiotem zainteresowania astronomii. Wśród ciał niebieskich wyróżnia się następujące obiekty, układy i struktury, jak: Wszechświat jako całość, Wielkie Pustki o rozmiarach około 1 miliarda lat świetlnych, istnieją wątpliwości, czy [...]

Planeta karłowata to rodzaj obiektu astronomicznego, pośredni między planetami a małymi ciałami niebieskimi. Do określenia tej grupy używany jest także termin plutoidy. Planety karłowate, wbrew nazwie, nie zaliczają się wcale do planet, ponieważ za planetę karłowatą uważany jest obiekt, który znajduje się na orbicie wokół Słońca, posiada wystarczającą masę, by własną grawitacją pokonać siły ciała [...]